İnsan Kaynakları Yönetimi Tanımı

1800’lü yıllarda sanayi devrimi ile birlikte makineleşme ve fabrikalaşma artmıştır. Bunun sonucu olarak insan kaynakları da gelişme göstermiştir. Frederick Winslow Taylor ilk insan kaynakları uzmanlarından bir tanesidir. Bu kişi Dijital Taylorism yaklaşımının da babası olarak kabul edilir. İnsan kaynakları günümüzde öğrenilmesi gereken uzmanlık alanlarının başında gelmektedir. İnsan kaynakları İşletmenin alt kollarından da birisidir.

İnsan kaynakları şirketlerin amacını ve stratejilerini belirlemek ile görevlidir. İnsan dediğimiz varlık bir kaynaktır asla bir sonuç olarak düşünülemez. Bir hedef belirlendiği taktirde doğru insanları seçmek ve bu insanlarla çalışmak oldukça kolay olacaktır. İnsan kaynağı denilen şey şirketlerin tüm departmanlarında çalışanların ortaya koydukları bilgi, çalışma ve yeteneklerinin tümüdür. İnsan kaynakları firmaların en önemli kaynakları arasındadır. İnsan kaynakları yönetimi ise şirkete alınan elemanların daha iyi kişiler arasından seçilmesi ve elindeki insan kaynaklarının verimli bir şekilde kullanılması olayıdır.

İnsan kaynağı yönetimi işe alımları yapan birimdir. Genellikle de bu görevleri ile bilinirler. Bir iş yerindeki doğru pozisyon için doğru kişileri göreve almak oldukça önemlidir ve büyük sorumluluk ister. Sadece iyi çalışan bir kişiyi işe almak yeterli olmamaktadır bu kişiden verim almak da oldukça önemlidir. Bu durumu etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. İşletme kültürü, çalışma saatleri, çalışma koşulları bunlardan bazılarıdır. Bu duruma yetenek yönetimi de denilmektedir. Personel yönetimi insan kaynakları için oldukça önemlidir. Özlük bilgilerinin tutulması, tatil izin belgeleri, maaşların ayarlanması, bordroların hazırlanması insan kaynakları için büyük bir iş yüküdür.

İnsan kaynakları, işe alma ve işten çıkarmanın ötesinde birçok görevi içerisinde bulunduran bir bölümdür. İnsan kaynakları yönetimi tanımı bu nedenle çok kapsamlıdır. İnsan kaynakları yönetimi bir firma ve kurumda işe alım, işten çıkarılma, işe alışma süreci, personel alımı sonrası uyum süreci, personellerin verimliliğin arttırılması gibi birçok konuda insan kaynakları yönetimi görevlidir. Firmaların personel ihtiyaçlarında ilk ilanı veren ilk personel seçimini yapan bölümdür. Bu nedenle de firmalar için en önemli departmanlardan biridir.

Son yıllarda oluşan kurumsallaşma süreçleri ve artan rekabet koşulları nedeni ile firmalar insan kaynaklarına önem vermeye başlamıştır. İnsan kaynakları yönetimi tanımı açıkça birçok konuyu kapsamasına rağmen firma niteliklerine göre de şekillenmektedir. Firmalar kar hedefli olarak faaliyet gösterdiğinden personellerinin verimli olarak çalışması onlara kar olarak geri dönecektir. Bu nedenle de insan ilişkileri ve alanlara personel yerleştirme konusuna büyük önem verilmelidir. İnsan kaynakları yönetimi tanımı konusu için ilk önce görevlerini bilmek gereklidir.

İnsan Kaynakları Yönetimi Bölümü

Firmaların özellikle son yıllarda büyük önem verdiği insan kaynakları departmanları karlılık oranını etkiler. Bu nedenle de firmalar seçim esnasında alanda deneyime önem verir. Personellerin işe alımları, uyum süreci ver verimliliği söz konusu olduğundan insan kaynakları yönetiminde çalışacak kişilerin bu konularda bilginin yanı sıra gerekli eğitime de sahip olması gereklidir. İnsan kaynakları bölümünde yönetim, organizasyon, hukuk, yabancı dil, iktisadi bilimler, genel işletme, insan kaynakları, davranış bilimleri dersleri verilmektedir. Bu dersleri başarı ile bitirmiş ve konusunda belirli bir deneyime sahip olanlar insan kaynakları yönetimi kısmında görev yapabilir.

İnsan Kaynakları Yönetimi Tarihsel Gelişimi

İnsan kaynakları yönetimi kavramının ikinci dünya savaşından sonra ortaya çıktığı bilinmektedir. Oysa insan kaynakları yönetimi kavramı çok daha öncelerde bilinmekteydi. İnsan kaynakları Babillilerde ücretlendirme sisteminde, M.Ö 1600’lü yıllarda Çinlilerde iş bölümü ve uzmanlaşma alanlarında yine M.Ö 400lerde Çinlilerde personel devir hızlarında insan kaynakları kullanılmaktaydı.

İnsan kaynaklarının resmi olarak sanayi devriminde ortaya çıktığı bilinmektedir. Sanayi devrimi döneminde sanayileşme hızlanmış insanların iş gücü artmış ve insanlar artık evlerinde değil fabrikalarda çalışmaya başlamışlardır. 1890’larda ayrı personel ofisleri açılmış ve böylece Personel Yönetimi kavramı doğmuştur. Frederick Taylor’un bilimsel yönetim anlayışı sanayi devrimi için oldukça uygundu. Taylor kullanılan aletler ve insanların çalışma gücü ile ilgili objektif çalışmalar yapmıştır. Bunun sonucunda az zamanda daha çok üretimi hedeflemiştir. İnsanlara daha fazla ücretler ödenerek günlük üretimin üzerine çıkılmıştır. Bu yıllarda birinci dünya savaşı çıkar orduya alınacak askerlerin en iyilerini seçmek adına psikolojik testler yapılır. Orduda kullanılmış olsa bile personel seçmek için test uygulanması ilk kez kullanılmaya başlanmıştır. Büyük buhranla birlikte işsizlik artmış ve işçi çıkarımları fazlalaşmıştır. 1935 yılında ise sakatlık, işsizlik maaşı, ölüm aylığı gibi kavramlar Rossevelt tarafından ortaya atılmıştır. Önemli gelişmelerden bir tanesi de personel yönetimi ve psikolojinin birleştirilmesi alanında yapılmıştır. Çalışan verimliliğinin sadece çalışma koşulları ve ücretle değil sosyal hayat ve psikoloji ile de bağlantılı olduğu görülmüştür. İkinci dünya savaşının başlaması ile birlikte ek kazançlarda ortaya çıkmaktadır. Çalışanların motivasyonunu sağlamak adına giyim, yol, tatil gibi ek kazançlar verilmiştir. İkinci dünya savaşından sonra insanlar bilgisayar teknolojileri ile tanışmaya başlamışlardır. Taylor’un fikrine karşı gelen sosyal ilişkiler kavramı ortaya atılmıştır. Pek çok şirket endüstri psikolojisine yönelmeye başlar ve emeğin verimliliği üzerinde çalışmalar yapılır. Personel yönetimine 1980’lerde daha çok önem verilmeye başlanmıştır.

İlginizi Çekebilir:   İnsan Kaynakları Yönetiminin İlkeleri

İnsan kaynakları yönetimi bölüm olarak son yıllarda gelişen meslekler arasına girmiştir. Birçok meslek gibi tecrübe insan kaynaklarında da çok önemlidir. Tüm personel işlerine hakim olmak, iş kanunları konusunda bilgi sahibi olmak gereklidir. İnsan kaynaklarının bir avantajı da belirli bir sektöre bağlı olmamasıdır. İnsan kaynakları her sektör ve alandan firmada bulunan bir departmandır.

İnsan kaynakları yönetimi ilklerini ise aşağıdaki 4 madde ile izah etmek doğru olacaktır.

  1. Psikolojik, sosyal ve ekonomik anlamda ihtiyaçları karşılayacak şekilde uygulamalar geliştirmek,
  2. Personelleri yönlendirmek, performansın artması için gerekli planlamalar yapmak,
  3. Personellerin kendilerini geliştirmelerinde katkıda bulunmak,
  4. Firma sahibi ve çalışan haklarını sürekli göz önünde bulundurmak,

İnsan kaynakları yönetimi birimini eskiden personel servisi olarak biliyordunuz. Personel servisi sadece personellerin SGK, rapor, bordro, mesai, yevmiye ve diğer vizite işlemlerini yapan bir servis idi. Günümüzde bu durum tamamen saydığımız ilkeler dahil olmak üzere kurumsal bir şekilde insan kaynakları servisi şeklinde belirlenmektedir.

İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları

İşletmeler topluma ihtiyaç duyulan ürünleri sunabiliyorlarsa etkin işletmelerdir. İnsan kaynakları yönetimi uygulamaları insan kaynakları faaliyetlerinin tümüne denmektedir. İnsan kaynakları yönetimi uygulamaları değişen şartlardaki rekabetlerde özellikle önem kazanmıştır. İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarının başarının temeli olduğu düşünülmektedir. İşletmeler rekabet üstünlüğünü ancak insan kaynaklarını doğru bir şekilde kullandıklarında sağlayabilirler. İnsan kaynakları yönetimi birçok kişi tarafından incelenmiş ve farklı yöntemler ortaya atılmıştır.

İnsan kaynakları yönetimi çalışanları ihtiyaç duyulan bilgi, ilgili araçlar, idari hizmetler, hukuki ve yönetim danışmanlığı, şeklinde görev ve denetimleri gerçekleştirir. İnsan kaynakları yönetimi görevleri aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır.

  • Firmanın hedeflerine uygun olarak planlamalar yapmak,
  • Personellerin performansını arttırıcı uygulamalar geliştirmek,
  • İşe alınacak personelleri seçmek,
  • İşe alınacak personeller ile ilk görüşmeyi gerçekleştirmek,
  • İşe alma ve işten çıkarma durumunu denetlemek,
  • Kanunlara uygun olarak personel özlük dosyalarını hazırlamak,
  • Personellerin disiplin cezası ve ihtar durumları ile ilgili evrakları düzenlemek,
  • Personel maaşları, bordroları ve mesailerinin kanunlara uygun şekilde hazırlanmasını sağlamak,
  • Şirket için çalışan psikolojisi ile ilgili yeni yöntemler geliştirmek,
  • Personeller arasında uyum süreci ile ilgili aktiviteler düzenlemek,
  • Şirket içi alt üst personellerin uyumu ile ilgili çalışmalar yapmak,
  • İşe başvuran adayların öz geçmiş incelemesini yapmak,
  • Personel ihtiyaçlarında ilan vermek,
  • Şirketin karlılığı için personel performanslarını değerlendirmek,
  • İşe alınacak kişilerin referans kontrollerini yapmak,
  • Personellerin verimliliği konusunda raporlar hazırlamak.

İnsan Kaynakları Yönetimi Zor Mu?

İnsan kaynakları yönetimi bölümünde görev yapmak için ilgili bölümde eğitim almak gereklidir. İnsan kaynakları servisi için ilk olarak insan ilişkileri iyi düzeyde olmalıdır. Öte yandan çözüm odaklı çalışabilecek kişiler bu mesleği seçmelidir. Devlet üniversiteleri, özel üniversiteler ve özel kurumlar tarafından insan kaynakları yönetimi eğitimi verilmektedir. İlgili eğitim sonrasında birçok firmanın insan kaynakları bölümünde iş bulmak mümkündür.

İnsan Kaynakları bölümünü;

  • İletişim becerisi yüksek
  • Empati yapabilen
  • Sabırlı
  • Güler yüzlü
  • Liderlik gibi vasıflara sahip kişilerin daha iyi yaptığı görülmektedir.

Bu sebeple bu vasıflara sahip kişiler insan kaynakları yönetiminde asla zorlanmazlar ve severek yaparlar. Eğer insan kaynakları yönetimine ilginiz varsa ve yukarıdaki kriterleri karşılayabiliyorsanız kolaylıkla insan kaynakları yöneticisi olabilirsiniz.